EPR – co to jest i jakie obowiązki nakłada na Twoją firmę?

Co to jest EPR? Definicja rozszerzonej odpowiedzialności producenta

Skrót EPR pochodzi od angielskiego Extended Producer Responsibility, czyli rozszerzonej odpowiedzialności producenta. Idea jest prosta: kto zarabia na wprowadzeniu produktu na rynek, ten współfinansuje jego zbiórkę, recykling i unieszkodliwienie.

Podstawą w Unii Europejskiej jest dyrektywa ramowa w sprawie odpadów – dyrektywa 2008/98/WE. Zgodnie z art. 8 państwa członkowskie mogą zapewnić, aby każda osoba, która zawodowo opracowuje, wytwarza, przetwarza, sprzedaje lub wwozi produkty, ponosiła rozszerzoną odpowiedzialność producenta. Obejmuje to m.in. przyjmowanie zwracanych produktów i odpadów oraz odpowiedzialność finansową za gospodarowanie nimi.

Art. 8a tej samej dyrektywy określa minimalne wymogi dla wszystkich systemów EPR w UE. Najważniejszy z punktu widzenia firmy: wkłady finansowe producenta mają pokrywać m.in. koszty selektywnej zbiórki, transportu i przetwarzania odpadów, informowania ich posiadaczy oraz zbierania danych i sprawozdawczości.

W skrócie:

• producent płaci za system zbiórki i recyklingu swoich produktów,
• producent raportuje, ile i czego wprowadził na rynek,
• państwo nadzoruje, czy obowiązki są wykonywane – także przy sprzedaży na odległość.

Kogo dotyczy EPR? Nie tylko producentów w potocznym sensie

Przedsiębiorcy często pytają nas: „Przecież niczego nie produkuję, dlaczego mam obowiązki EPR?”. Odpowiedź tkwi w definicji. „Producent” w przepisach EPR to nie tylko fabryka.

W zależności od strumienia i przepisów producentem może być m.in.:

• firma, która pakuje towar pod własną marką,
• importer produktów w opakowaniach,
• sklep internetowy wysyłający paczki do klientów w innym kraju,
• sprzedawca na marketplace’ach,
• firma wprowadzająca na rynek elektronikę lub baterie.

Jakie produkty obejmuje EPR? Najważniejsze strumienie

EPR nie jest jednym systemem. To zbiór osobnych systemów dla różnych kategorii produktów, każdy z własnymi przepisami, rejestrami i terminami.

W praktyce najczęściej spotykamy firmy, które zaczynają od opakowań, a dopiero później odkrywają, że sprzedawana elektronika czy baterie wymagają osobnych rejestracji.

EPR co to znaczy dla polskiej firmy?

W Polsce obowiązki EPR dla opakowań wynikają głównie z ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz ustawy o odpadach. Firma wprowadzająca produkty w opakowaniach musi uzyskać wpis do rejestru BDO, zapewnić recykling opakowań – przez organizację odzysku albo samodzielnie – i co roku złożyć sprawozdanie do 15 marca.

Za prowadzenie działalności bez wymaganego wpisu do BDO grozi administracyjna kara pieniężna od 1 000 do 1 000 000 zł.

Co zmienia PPWR? EPR opakowań od 12 sierpnia 2026 r.

Rozporządzenie (UE) 2025/40, znane jako PPWR, to największa od lat zmiana w EPR opakowań. Jako rozporządzenie obowiązuje bezpośrednio we wszystkich państwach UE. Od 12 sierpnia 2026 r. kluczowe są trzy zasady:

1. Bez rejestracji nie ma sprzedaży – producent niezarejestrowany w danym państwie nie może udostępniać tam opakowań (art. 44 ust. 4 rozporządzenia PPWR).
2. Upoważniony przedstawiciel -sprzedawca wysyłkowy wyznacza pisemnie przedstawiciela ds. EPR w każdym państwie członkowskim, do którego po raz pierwszy wysyła opakowania, innym niż państwo jego siedziby (art. 45 ust. 3 rozporządzenia PPWR).
3. Kontrola przez platformy – platformy internetowe umożliwiające zawieranie umów na odległość muszą uzyskać od producentów informacje o ich rejestracji EPR, zanim pozwolą im oferować produkty konsumentom w UE (art. 45 ust. 4 rozporządzenia PPWR).

Przykład: polski sklep internetowy wysyła kosmetyki do klientów w Niemczech i Czechach. Do niedawna wiele takich firm działało, nie wiedząc o obowiązkach za granicą. Od 12 sierpnia 2026 r. taki sklep potrzebuje rejestracji EPR i przedstawiciela w każdym z tych krajów, a platforma, przez którą sprzedaje, ma obowiązek zapytać o numer EPR.

EPR za granicą – najczęstsze błędy firm

Z doświadczenia wiemy, że problemy rzadko wynikają ze złej woli. Najczęściej to kwestia braku wiedzy o różnicach między krajami. Oto błędy, które widzimy najczęściej:

• Założenie, że polski BDO wystarczy – nie wystarczy; każdy kraj ma własny rejestr.
• Rejestracja po fakcie – w części krajów, np. w Szwecji, zgłoszenie musi nastąpić przed pierwszą sprzedażą.
• Zapomniane sprawozdania – rejestracja to początek; terminy raportów różnią się w każdym kraju, od miesięcznych po roczne.
• Pominięcie innych strumieni – opakowania to nie wszystko; elektronika i baterie mają osobne obowiązki.

Rynki spoza UE rządzą się własnymi prawami. W Wielkiej Brytanii obowiązki pEPR ma co do zasady firma z siedzibą lub adresem w UK, a w USA EPR opakowań regulują poszczególne stany. Dlatego zanim zaczniesz sprzedawać na nowym rynku, warto sprawdzić lokalne przepisy, najlepiej z pomocą specjalisty.

Podsumowanie

EPR, czyli rozszerzona odpowiedzialność producenta, to dziś jeden z kluczowych obowiązków firm wprowadzających produkty na rynek. Obejmuje opakowania, elektronikę, baterie, a wkrótce również tekstylia. Każdy kraj prowadzi własny rejestr i ma własne terminy, a polski numer BDO nie obowiązuje za granicą. Od 12 sierpnia 2026 r. PPWR dodatkowo zaostrzyło zasady: bez rejestracji EPR nie wolno udostępniać opakowań, sprzedawcy wysyłkowi potrzebują przedstawiciela, a platformy sprawdzają rejestracje. Dlatego najlepiej zacząć od analizy obowiązków w każdym kraju sprzedaży.

Nie wiesz, jakie obowiązki EPR dotyczą Twojej firmy? Wypełnij formularz, sprawdzimy je i przygotujemy wycenę w 48 godzin.